Leve subversiviteit!

20120829-subversiviteit

Zoals ik in de boekbespreking al schreef is The Birth of Plenty een rijk boek. Dit stukje is gebaseerd op ideeën uit dit boek.

Een van de voorwaarden waaronder welvaart floreert, zo schrijft Bernstein, is de aanwezigheid van wetenschap in een samenleving. Maar, dat is niet het enige. We weten allemaal dat er grote wetenschappelijk geesten hebben geleden omdat de heersende machten hun wetenschappelijk bereikte conclusies niet accepteerden en tolereerden. Copernicus werken bleven lang onopgemerkt door de kerk, maar toen Galileo Galilei het heliocentrisch wereldbeeld verwoorde koste hem dat uiteindelijk levenslang huisarrest. We moesten van (vooral) de kerk blijven geloven dat de zon om de aarde draaide, ondanks dat wetenschappelijk werd bewezen dat het andersom was.

Om nieuwe denkbeelden ruimte te geven is tolerantie nodig. Het tornen aan bestaande denkbeelden is in hoge mate subversief. Het vernieuwen (innoveren) zaagt de poten weg onder bestaande denkbeelden en soms ook onder de stoelen van levensechte personen. Dat wordt niet altijd gewaardeerd. Bernstein zegt er het volgende over.

The proper tools alone - an empirical bent of mind buttressed by the scientific method - are not sufficient. Societal and religious tolerance is also required. Innovation is a highly subversive process, and societies that discourage dissent are hamstrung. For more than five hundred years, the Catholic Church stifled intellectual and scientific innovation. While Martin Luther’s revolt produced its own suffocating orthodoxy, it broke the Church’s monopoly on Europe’s intellectual life and in the long run freed the creative energies of an entire continent to explore whither they would.

Alleen zij kunnen tot innovatie komen die bestaande ideeën en gewoonten in twijfel durven te trekken en kunnen trekken. Innovatie is niet gebaat bij volgzaamheid en bij mensen die niet hun eigen ideeën in twijfel durven te trekken.
In organisaties wordt innovatie vaak teveel gemanaged. Je mag er alleen tijd aan besteden als je een idee hebt ingediend en als dat idee is goedgekeurd door een comité en als er een budget voor is vrij gemaakt. Helaas allemaal zaken die ertoe leiden dat je nooit te ver buiten de box mag en kan denken. Doe je dat wel, dan is het voorstel dat je op die manier doet zo ongrijpbaar (ook voor jezelf, anders hoefde je er immers geen tijd meer aan te besteden) dat het de comités niet zal passeren.

Innovatie komt alleen van de grond als creatieve mensen voldoende vrijheid en speeltijd krijgen om met andere dingen bezig te zijn dan de dingen die direct gerelateerd zijn aan geld verdienen. Ideeën die de poten onder bestaande ideeën weg zagen lonen pas op langere termijn. Subversiviteit is het wegzagen van de poten onder vastgeroeste ideeën, subversiviteit is ontwrichtend, subversiviteit is revolutionair (maar niet openlijk). Subversiviteit leidt tot nieuwe ideeën, tot innovaties. Subversiviteit loont (maar niet direct).

De les voor het bedrijfsleven is helder. Accepteer enige mate van subversiviteit. Alleen dan kan je voortdurend bij blijven bij de voortschrijdende realiteit. En er soms zelfs op vooruitlopen. Vernieuwing, innovatie; zij varen wel bij het tolereren van subversieve gedachten.

Tags: , ,

Comments are closed.