Prestatiebeloning in oorlogstijd

Leven & LotOok als het niet om geld gaat, leidt prestatiebeloning vaak tot een andere dan de voor belanghebbenden meest gunstigse aanpak. Grossman beschrijft in “Leven en lot” hoe achter het handelen van de eenheden van de Sovjet-krijgsmacht ook andere motieven dan militaire schuil gingen. De prestatiebeloning bestond toen uit medailles. Grossman beschrijft als ooggetuige hoe het binnenhalen van een medaille de rationele besluitvorming beïnvloede. Het valt bepaald niet uit te sluiten dat dit mensenlevens heeft gekost. Nou waren mensenlevens onder Stalin al niet zoveel waard, maar toch…

“Het is heel eenvoudig,” zei Neoedobnov. “Bepaalde mensen zien niet graag dat wij als eerste de Oekraïne binnentrekken. Er zijn er nogal wat die hun zinnen hebben gezet op een Soevorov- of een Bogdan Chmelnitski-orde. Zonder luchtdekking moet het korps halt houden.”

Een Sovjet-soldaat kon in levensgevaarlijke situaties belanden omdat de grote generaals niet deden (of toelieten) wat strategisch, tactisch of operationeel gezien op dat moment het beste was. Die generaals lieten zich leiden door motieven die daar niets mee te maken hadden.

De persoonlijke kans op een medaille kan zomaar prevaleren boven het algemene belang. Een van de hoofdpersonen in het zelfde boek is een wetenschapper, die heel lang handelt vanuit zijn geloof in de wetenschap, de wil om samen nieuwe dingen te ontdekken. Maar, anderen maakten goede sier met zijn bedenksels. Anderen hielden bewust informatie voor elkaar verborgen. Want, als jij een ontdekking op jouw naam wist te krijgen, dan leverde dat privileges op. Privileges, ook een vorm van prestatiebeloning.

Wat hij vroeger voor onmogelijk hield - een houding van sportieve wedijver tegenover de vindingen en prestaties van andere wetenschappers - was natuurlijk geworden. Hij was bezorgd dat hij beetgenomen en ingehaald zou worden.

Je positie als wetenschapper hing af van je resultaten. De ontwikkeling van de wetenschap is gebaat bij het delen van informatie. Ten koste van die wetenschappelijkheid hielden wetenschappers in de Stalin-tijd hun kennis voor zich. Eerst scoren, daarna pas delen was blijkbaar het motto.

Citaten uit: Leven & Lot, Vasili Grossman. Dit boek bij Bol.com.

Tags:

Comments are closed.