Excellentie van een basisschool?

heb-je-echt-alles-uit-je-les-gehaald2
In NRC stond onlangs ( 6 mei 2013) onder de kop “Heb je echt alles uit je les gehaald?” een artikel over een basisschool die “excellent” scoorde. De school haalde een bovengemiddelde CITO-score. De school hanteert allerlei managementprincipes. Er wordt op allerlei niveau’s (school, klas, leerkracht, kind) gewerkt met doelen.

Ik vind dat tamelijk verontrustend. Nog verontrustender is dat zo’n school het predicaat “excellent” krijgt. Voor je het weet wordt de aanpak van deze school als lichtend voorbeeld voorgehouden aan andere scholen.

Wat verontrust mij zo?

Waar alles aan doelstellingen en vooral aan meetbare doelstellingen wordt opgehangen daar verdwijnt de aandacht voor de niet meetbaar te maken zaken. Waar wordt gewerkt aan een hogere score op een meetbaar doel, zoals de CITO-score, daar wordt alle aandacht gericht op het behalen van een zo hoog mogelijke score op dat doel. De score verliest daarmee zijn nut als indicator (lees: Goodharts law).

De directeur leest veel managementboeken. Deels boeken die Matthew Stewart als volstrekt onwetenschappelijk heeft gekwalificeerd.

Een hoge CITO-score zegt niets over de kwaliteit van een school. Een hoge score kan ook ontstaan doordat de school in een buurt met dure huizen staan, een buurt waar de ouders goede banen hebben waardoor ze zo’n huis kunnen betalen, waar de ouders intelligent zijn en vaardigheden bezitten waardoor ze goede banen kunnen krijgen. Kortom een buurt, waar de kinderen genetisch en in hun omgeving veel meekrijgen waardoor ze het goed doen. Als zo’n school een hoge CITO-score haalt, dan zegt dat niets over de kwaliteiten van de school of van de individuele leerkrachten. Andersom zegt een lage score in een “slechte” buurt daar ook niets over.

Daarnaast is er ook nog zoiets als toeval. Op de basisschool van mijn kinderen was er ooit een klas waar zo’n beetje de helft van de kinderen naar het gymnasium ging. Dat was een uitzondering voor die school. En ook daarvoor geldt dus dat de CITO-score van dat jaar niets zegt over de kwaliteit van die school.

De CITO-score is een indicator, en ook niet meer dan dat van het schoolniveau dat een individueel kind aankan na de basisschool. Het oordeel van de leerkracht in het laatste jaar van de basisschool is daarvoor een nog betere indicator.

Prestatiescores hebben in het bedrijfsleven tot allerlei idioterie en tot excessen geleid. Dat is een kant waar ik het onderwijs liever niet heen zie gaan.

Tags: , , , ,

Comments are closed.