Vorm is de norm

Grote ethische stromingen zijn grotendeels passé. Het gezag is aangevochten (provo), de kerken zijn zondags vrijwel leeg. De grote stromingen hebben hun kans gehad en hun tol geëist (zoals de laatste grote stroming, de islam dat nu doet). Na de doden kwam de inkeer. En onderzoek; zelfonderzoek soms ook. Onwankelbare meningen maakten plaats voor relativering en tolerantie.
Gelukkig maar!
Maar relativering en tolerantie geven niemand een basis voor zelf te maken keuzen en te vertonen gedrag. Het sneuvelen van de grote stromingen en de bijbehorende relativering betekenen ook dat een ethisch systeem nu volledig ontbreekt. Dat is aan van alles te merken. De politiek holt blindelings achter iedere verontwaardiging aan (ook als de reacties die bij verschillende uitingen van verontwaardiging horen, elkaar logisch gezien uitsluiten!). Erbarmen ontbreekt, ieder kiest voor zichzelf. Niemand die zegt dat dit niet kan.
Er ontbreekt moraliteit.

Jung maakte in zijn Archetypen onderscheid tussen de introverte en de extraverte mens. Het onderscheid zit er in of iemand zich laat leiden door zijn eigen waarden en gevoelens van binnenuit (introvert) of dat iemand zijn oordelen ontleent aan de buitenwereld (extravert).
Jung stelt dat extraverten sneller meegaan met ethisch ongewenste zaken. Introverten worden door hun innerlijke stem tegen gehouden.
Combineren we dit nu met het voorgaande dan zal duidelijk zijn dat waar grote stromingen ontbreken de extraverten speelbal worden van de luimen van tijd, plaats en de toevallige aanwezigheid van opiniemakers.
Voor de introverten ligt dit anders natuurlijk. Althans, theoretisch gezien moet de introverte mens wel heel vaak een beroep doen op zijn eigen denkcapaciteit en invoelingsvermogen. Voor de meeste mensen is het eenvoudig onmogelijk om zich bij allerlei keuzen te laten leiden door een innerlijke stem, eenvoudig omdat die stem heel vaak zal zwijgen. In het huidige tijdsgewricht zal de introverte dus ook sterk luisteren naar externe stemmen.

Kortom, hoe iemand ook is, introvert of extravert, hij zal zich voor zijn keuzen altijd sterk richten op ideeën uit de buitenwereld.

Die buitenwereld is er naar gaan leven dat inhoudelijke ideeën niet meer
lonen. De grote ethische stromingen zijn passé. Het geloof in
maakbaarheid is verloren. Het idee dat er überhaupt waarheden bestaan is
sterk verwaterd. En, wat verwaterd is biedt geen ankers en is de moeite
niet waard. De bemoeienis met inhoud is nu vrijwel nihil.
De extraverten zoeken desondanks hun ankers in de buitenwereld. Waar
die op inhoud ontbreken zoeken ze het in vorm. Het is belangrijk de
juiste auto te rijden, de juiste kleren te dragen, het juiste kapsel…

En, waar innerlijke ankers ontbreken hobbelt de introvert (zij het
minder snel en intens) hier achter aan. Vorm triomfeert over inhoud.

Vorm is de norm!

Tags: ,

Comments are closed.