Mandatering

Korte communicatielijnen hebben weinig met de omvang van de organisatie te maken. Een heel grote organisatie kan veel daadkracht vertonen, snel tot besluiten komen. Een voorwaarde is dan wel dat bevoegdheden diep gedelegeerd of gemandateerd worden. Ja, in een kleine gemeente waarvoor ik werkte had ik sneller contact met een wethouder dan in een grote. Ja, in de grote gemeente liep de besluitvorming sneller; ik kon en mocht veel meer zelf beslissen.
Bureaucratie aanpakken is vooral mandatering dieper de organisatie in leggen.

Mandatering kent eigen regels. Sterker nog, mandatering is in de wet vastgelegd. Een bestuurder die een bevoegdheid mandateert blijft altijd verantwoordelijk. Een ander aspect is dat alleen dat gemandateerd is, waarvan nadrukkelijk schriftelijk is vastgelegd dat het is gemandateerd is. Dit lijkt een vanzelfsprekendheid. Maar, pas op! Dit betekent dat bevoegdheden die niet schriftelijk zijn gemandateerd voorbehouden blijven aan het bestuur.

Ik heb eerder betoogd dat zelfsturing door medewerkers in organisaties helemaal geen vraag is, maar pure noodzaak. Medewerkers moeten binnen de gegeven kaders zelf kunnen beslissen en handelen om optimaal het hoofd te bieden aan allerlei dagelijkse problemen.

Mandatering en zelfsturing staan op gespannen voet met elkaar. Immers, zelfsturing gaat uit van bevoegdheid bij de medewerker “tenzij”. Mandatering echter gaat uit van bevoegdheid bij de hoogste in rang “tenzij”.

Mandatering moet zodanig worden opgezet dat aan de wettelijke regels wordt voldaan, maar dat maximale zelfsturing wordt bevorderd.
Wanneer juristen de kans krijgen, dan volgen ze bij het uitwerken van een mandateringsregeling de gedachte van de wet, ofwel: ze blijven bij de gedachte dat bevoegdheid bij de bestuurder blijft “tenzij”. Dit is gezien het voorgaande ongewenst.

De oplossing is in principe ook weer eenvoudig. Deze bestaat uit een simpele omkering. De mandaatregeling geeft aan dat een bepaalde functionaris beschikt over alle bevoegdheden van een bestuurder binnen bepaalde kaders (bijvoorbeeld het taakveld), vervolgens worden de grenzen van het mandaat, de “tenzij’s”, aangegeven.

Klaar!

Tags: ,

Comments are closed.