Proactief en reactief sturen

mgt-164-20131117-20-35-de-nieuwe-procedures-nu-kan-er-niets-meer-fout-gaan-rand1

Ooit las ik een stuk waarin iemand vertelde van zijn wederwaardigheden bij het leren boogschieten. De kunst zit er uiteindelijk in dat je afleert om erbij na te denken. Door veel te oefenen ga je de handelingen automatiseren. Als je dat eenmaal beheerst, dan is handelen zonder nadenken superieur aan handelen dat door actief denken wordt gestuurd.

Uit de neurowetenschappen weten we dat bij het voortdurend herhalen van (complexe) handelingen of gedachten automatisering optreedt. In de hersenen worden structuren aangelegd die als het ware softwarepakketjes vormen waarmee een zeer beperkte input bijna onmiddellijk tot een output leidt. Bij mensen (vaak autisten) die van een willekeurige datum onmiddellijk kunnen vertellen op welke weekdag die valt, hebben zich dergelijke structuren gevormd.

We maken tijdens het autorijden allemaal weleens mee, dat onze gedachten volledig wegdwalen. Als je dan op je bestemming bent aangekomen, dan realiseer je je dat je zo in gedachten was verzonken, dat je je niet bewust bent geweest van al je handelingen en beslissingen onderweg. En toch heb je adequaat gehandeld. Je bent veilig op de plaats van bestemming aangekomen.

Een vakman weet gewoon dat hij iets goed doet zonder het waarom (why) te kunnen beantwoorden. Je brengt een vakman in verlegenheid door hem uit te vragen over bewijzen voor de juistheid van zijn handelen. Je maakt hem onnodig onzeker en bereikt er niets positiefs mee. Het is eerder beledigend voor het vakmanschap en voor de vakeer van de vakman.

Proactief sturen, dat is sturen voordat zich een afwijking voor kan doen. Je laat als vakman geen afwijking ontstaan.

Afwijkingsprocedures schakelen dit proces uit.

Excelleren (na 10.000 uur oefenen) wordt onmogelijk. Vaak wordt geen rekening gehouden met de mate van ervaring van individuen. Iedereen, iedere medewerker, wordt hetzelfde behandeld, en daardoor wordt iedereen als de zwakste schakel behandeld. Als de minst ervaren collega. Want dat is de maat. Systemen en procedures worden op de beginneling, de amateur afgestemd, diens werkzaamheden hoopt men met regels en procedures zodanig in te bedden dat een voldoende resultaat geborgd wordt.
Dit is beledigend, de vakman wordt niet serieus genomen. Dat is dodelijk voor de motivatie.

Tags: ,

Comments are closed.