Draagvlak en grote organisaties

Verwatering van gedeelde waarden en verminderde aandacht voor individuen leiden samen tot minder commitment bij medewerkers en daarmee tot minder flexibiliteit en daadkracht in een organisatie.
Straks een uitleg. Eerst wat noties.

Noties
Hoe groter de organisatie, hoe meer managementlagen.
Hoe meer managementlagen, hoe meer communicatieknooppunten.
Maar: in de top blijft het aantal communicatieknooppunten gelijk, ongeacht de omvang van een organisatie. Het eindigt bij één enkel knooppunt, de topman of -vrouw.

Hoe groter de organisatie, hoe meer mensen.
Hoe groter de organisatie, hoe meer beslismomenten.
Hoe meer beslismomenten in een grote organisatie, hoe meer actoren bij ieder beslismoment een rol spelen.

De tijd en vermogens van individuele actoren zijn per individu beperkt. Dat is nou eenmaal zo. Meer dan 24 uur zitten er niet in een dag en sommige mensen hebben ook nog slaap nodig, schijnt het.

Een topman besteedt in een grote organisatie weinig tijd aan ieder individueel beslismoment, terwijl het wel juist heel veel mensen kan raken. De medewerker staat enigszins verbaasd over de minimale aandacht die het dikke rapport krijgt. Dat rapport, waar hij zijn ziel en zaligheid in heeft gelegd.

Verwatering
Elke organisatie moet zich zo nu en dan aanpassen aan de veranderende werkelijkheid. Bij grote organisaties is de verandering ingrijpender, dan bij kleinere organisaties. Bij kleine organisaties is er meer en gemakkelijker rechtstreeks contact tussen hen die de noodzaak van verandering zien en hen die de verandering treft (als dat al niet grotendeels dezelfden zijn). Daardoor is die noodzaak sneller bij iedere medewerker te brengen (voor zover zij die noodzaak al niet zelf zagen).

In grote organisaties is doorgaans sprake van een gelaagdheid, de hiërarchie. De noodzaak moet op vele lagen en in vele organisatieonderdelen landen. Dat gebeurt moeizaam en soms niet of nauwelijks. Wat in de top van een organisatie beleefd wordt aan noodzaken en waarden van dat moment, wordt slechts beperkt gedeeld door iedereen in die organisatie. Dat noem ik “verwatering”.

Hoe groter de organisatie, hoe meer de bindende elementen verwaterd zijn.

Besluiten en draagvlak
Hoe meer beslismomenten bij de top van een grote organisatie liggen, hoe minder tijd er beschikbaar is per beslismoment.
Hoe minder tijd per beslismoment (of: communicatiemoment), hoe minder menselijk contact.
Hoe minder menselijke contact, hoe meer besluiten op de inhoud worden genomen. Het diep menselijke achter argumenten (behoeften, emoties) wordt niet doorvroed, en dus: genegeerd.
Hoe minder aandacht voor het menselijke achter argumenten, hoe minder draagvlak voor besluiten.
Hoe minder draagvlak voor besluiten, hoe slechter de besluitvorming.

In grote organisaties is de kwaliteit van besluiten in de top laag omdat de aard en omvang van die organisaties draagvlak verkrijgen vrijwel onmogelijk maakt.

Logheid
Niet gedragen besluiten kunnen juist zijn, maar of er gevolg aan gegeven wordt is een tweede.

Als grotere organisaties niet of slechts log bewegen, dan komt dat niet door de mensen, maar door hun aard, hun omvang. Hoe groter de omvang van een organisatie, hoe kleiner al op voorhand het draagvlak.

Tags: , , , , ,

Comments are closed.