Prestatiebeloning bij Dobelli

Rolf Dobelli geeft in “De kunst van het heldere denken” een paar mooie voorbeelden van de onverwachte en ongewenste effecten van het uitloven van beloningen gekoppeld aan meetbare gegevens.

In Hanoi nam het Franse koloniale gezag ooit een wet aan die bepaalde dat mensen een beloning kregen voor iedere ingeleverde rat. Het doel was uiteraard rattenbestrijding. Het effect was geheel anders: mensen gingen massaal ratten fokken.

Een ander voorbeeld: archeologen loofden vindersloon uit voor ieder nieuw stuk perkament nadat de Dode Zeerollen waren ontdekt. Het effect: gevonden perkamenten werden in vele stukken gescheurd om de op te strijken beloning te verhogen.

In China werd in de negentiende eeuw een beloning in het vooruitzicht gesteld voor dinosaurusbeenderen. Intact gevonden skeletten werden in vele stukken geslagen om de opbrengst te maximaliseren.

Mensen zijn slim als ze een voordeeltje kunnen behalen!

In organisaties gaat het niet anders. Veel managers doen van alles om doelen te halen waar een beloning aan is gekoppeld. Intussen verwaarlozen ze datgene waar de onderneming zijn bestaansrecht aan ontleend.

Dobelli geeft zijn voorbeelden bij een uitleg over de incentive superresponse-neiging. Prikkels hebben een merkwaardig effect op mensen constateert Dobelli:

Mensen doen waar ze belang bij hebben. Er zijn wel twee merkwaardige bijkomende aspecten. In de eerste plaats veranderen mensen hun gedrag snel en radicaal zodra er prikkels in het spel zijn of als ze gewijzigd worden. In de tweede plaats reageren mensen op de prikkels, maar niet op het doel achter de prikkels.
Bron: Rolf Dobelli, “De kunst van het heldere denken“.

Boekbespreking “De kunst van het heldere denken.

Dit boek bij managementboek.nl en bij bol.com.

Tags: , ,

Comments are closed.