Multiculturele samenleving mislukt?

Twee mannen gaan naar het voetbal. Ze zijn vreemden voor elkaar, maar raken aan de babbel op de tribune. Ze vinden elkaar in hun passie voor hun club. Ze juichen en foeteren om dezelfde zaken. De een is fanatiek PVV”er, de ander is een verstokte PVDA”er. Het maakt niet uit.

Twee gamers spelen samen een spel. Zoals dat gaat zitten ze op geheel verschillende plaatsen op onze aardkloot. Hun nationaliteit, hun huidskleur, hun religie, hun overtuigingen doen er totaal niet toe.

“De multiculturele samenleving is mislukt”, vindt nu ook onze minister van Buitenlandse Zaken Verhagen. Er klinkt iets in door, alsof de multiculturele samenleving een doel van iemand was, en alsof dat doel niet is gehaald.
Maar… hier was al heel lang vrijheid, hier kon en mocht een ieder bloeien. Hier was ook al heel lang godsdienstvrijheid. Vervolgden en onderdrukten van elders vonden hier in de loop van onze geschiedenis vaak een veilig vluchtoord. Door die vrijheid zijn we als samenleving multicultureel. Onze samenleving is multicultureel en dat is ze al veel langer dan vandaag. Katholieken, protestanten en vrijdenkers leven hier al eeuwen naast en met elkaar, vormen samen een samenleving en hebben hun eigen subculturen. In onze samenleving leven nu ook meer mensen dan in het verleden die andere godsdiensten dan de christelijke aanhangen. Dat leidt tot nog meer diversiteit, tot nog meer “multiculti”.

We kennen bij autochtone “christelijke” Nederlanders vele subculturen. De geen-stijl-cultuur is heel anders dan de NRC-cultuur. De Cherso- en Salou-cultuur is anders dan de backpack-in-verre-landen-cultuur. En tegelijk zijn al die culturen ook weer niet zo strak gescheiden. Er zijn heel veel cross-overs. Er zijn op zoveel vlakken subculturen (muziek, kunst, uitgaan, belangstelling, beroep, politiek, enz. enz.) dat wie een ander niet kan vinden in één cultureel aspect, naast die ander staat als het om een ander cultureel aspect gaat. Er moeten vele PVV”ers met verstokte PvdA”ers bij hun favoriete voetbalclub zij aan zij op de tribune staan. Hetzelfde geld voor christenen en moslims.

Het is maar hoe je het definieert, maar multiculturaliteit is onderdeel van ons dagelijks leven. Terug naar het begin: hoe kan iets wat eigenlijk gewoon een feit is nou mislukt zijn?

De multiculturele samenleving is domweg een feit. Je kan daar erg ongelukkig over gaan zitten doen, maar daar schiet je niets mee op. Het verlangen naar een dominante cultuur is een soort droomillusie, eigenlijk een vorm van escapisme.
Dat het leven in een multiculturele samenleving tot spanningen tussen subculturen leidt valt niet te ontkennen. Dat leidt tot problemen hier en daar. Laten we het voortaan over die problemen hebben en de grote onzinnige uitspraken achterwege laten. En laten we die problemen eerlijk benoemen. Dus: niet bagatelliseren, maar ook niet overdrijven.


Tags: , , ,

Comments are closed.