Nogmaals multiculti

Laatst plaatste ik al kanttekeningen bij het mislukken van de multiculturele samenleving (zie: Multiculturele samenleving mislukt?).
Aanvullend daarop zou je ook nog kunnen reageren in de zin dat een multiculturele samenleving helemaal niet bestaat, althans niet in de zin zoals die vaak gebruikt wordt. Namelijk een samenleving die bestaat uit een aantal sterk van elkaar gescheiden subculturen bijvoorbeeld op basis van geloof. Het achterliggende idee daarbij is dat het begrip cultuur of subcultuur achterhaald is. Mensen behoren immers lang niet meer zo eenduidig tot een gelijkgezinde groep zoals nog niet zo lang geleden het geval was.
In wiskundige termen horen mensen op basis van allerlei eigenschappen bij bepaalde deelverzamelingen. Die deelverzamelingen zijn niet meer zo overlappend als in de tijd van de verzuiling. Toen ging een katholiek naar een katholieke school, hij las een katholieke krant, ging naar katholieke sportclubs en keek naar de KRO. Hoeveel mensen voldoen nog aan dat soort sjabloonachtige profielen? Weinigen, vermoed ik. Iedereen hoort op basis van zijn politieke overtuiging tot een deelverzameling, op basis van zijn nationaliteit, op basis van zijn etnische achtergrond, op basis van zijn levensovertuiging, op basis van zijn belangstelling, op basis van zijn opleidingsniveau, op basis van zijn… Inderdaad: enz. enz.
Op internet vinden mensen elkaar op basis van gemeenschappelijkheden. Maar de Feijenoord-aanhanger en de Ajax-aanhanger zijn in hun voetbalsfeer misschien doodsvijanden; in hun politieke overtuiging staan ze zij aan zij. Dan zijn het vrienden op hetzelfde internetforum. Op dat moment zijn zij zich er niet eens bewust zijn van de voorkeur van de ander voor een andere voetbalclub.

Sommigen spreken in dit verband van een netwerksamenleving.

Indelingen op basis van culturen zijn soms bruikbaar, bijvoorbeeld omdat mensen die tot de deelverzameling van een bepaalde etnische achtergrond behoren het doorgaans minder doen op de arbeidsmarkt. In die gevallen kan het zinvol zijn om te kijken of er een oorzakelijk verband is tussen die etniciteit en het succes op de arbeidsmarkt, soms is het dan ook mogelijk daar actie op te nemen.
Maar de grove indeling op culturen die het op dit moment in de politiek zo goed doet lijkt toch echt achterhaald. Die eenduidige culturen bestaan steeds minder.

Tags: , ,

Comments are closed.