Het oude Japan en wij

Welke weg u ook volgt, als u ergens bezeten van bent of denkt dat het alles voor u is, dan is het niet de Weg. U volgt de Weg wanneer u niets op uw hart hebt. Wat u ook doet gaat makkelijker als u niets op uw hart hebt.
In een spiegel wordt alles op dezelfde manier duidelijk gereflecteerd, vanwege de vormloze helderheid van het spiegelend oppervlak. Het hart van mensen die de Weg volgen is te vergelijken met een spiegel, het is leeg en helder, en ook al bent u zonder gedachten, toch kunt u van alles bewerkstelligen.
Dit is de normale geest. Iemand die alles met deze normale geest doet, wordt een meester genoemd.

het-boek-van-de-vijf-ringenDit citaat komt uit Het boek van de familietradities van de kunst van het oorlog voeren van Yagyu Munenori. Het is opgenomen in Het boek van de vijf ringen dat ik eerder besprak (voor die bespreking klik hier).

Een “lege geest”, die Munenori een “normale geest” noemt, past bij het automatiseren van lichamelijke activiteiten (lees ook mijn eerdere blog). Dit past zelf weer in een tijd waarin het dagelijks leven veel fysieke activiteit vergde, een tijd van ambachten, en een tijd waarin oorlogvoering grotendeels bestond uit fysieke bezigheid. In onze tijd kennen we zowel in het dagelijks leven als in de oorlogsvoering veel meer intellectuele activiteiten. Die kunnen ook worden geautomatiseerd (lees Damasio) maar dat leidt dan wel tot bevooroordeeld handelen. En dat is in een sterk veranderende wereld geen pré. De wereld van nu is zo anders dan in het Japan van de zeventiende eeuw dat mijn conclusie toch echt is dat deze oude lessen toen waarschijnlijk wijs waren, maar intussen danig zijn versleten, de veranderingen van de laatste eeuwen zijn zo groot, dat deze ideeën voor ons achterhaald zijn. Wijze lessen raken op de lange duur vanzelf versleten. En versleten lessen laten we achter ons. Moeten we achter ons laten, willen we in een nieuwe realiteit adequaat kunnen functioneren.

In onze tijd worden vrijwel overal doelstellingen aan gehangen. Het hanteren van doelstellingen past niet bij een “lege geest”. In een geest die doelstellingen nastreeft buitelen de gedachten voortdurend over elkaar heen. Resultaatgerichtheid is een gewaardeerde eigenschap. Wie een resultaat wil bereiken, ijkt zijn handelingen voortdurend door zich steeds af te vragen of hij op de goede weg zit. Zijn gedachten zijn vol. Hij reist, hij heeft een doel.
De lege geest zwerft. Zonder doel. De “lege geest” staat daarmee in zekere zin voor het vermogen om onbevooroordeeld te handelen. De zwervende lege geest komt onderweg veel moois tegen. Of de zwerver succesvol is valt niet te bepalen. Wie zwerft heeft geen doel, wie zwerft kan niet slagen, maar, wie zwerft kan ook niet falen. En dat klinkt weer heel aantrekkelijk.

Maar, kan je daar in onze tijd nog mee in je levensbehoeften voorzien?

Het boek van de vijf ringen op managementboek.nl en op bol.com.

Tags: , , , ,

Comments are closed.