Posts Tagged ‘complexiteit’

Planning en Mintzberg

zondag, januari 21st, 2018

mgt-572-bouwbord

In “Opkomst en ondergang van strategische planning” maakt Henry Mintzberg gehakt van de strategische planning. Hij zegt in dit boek veel behartenswaardige dingen. Omdat hij het begrip planning zeer breed opvat hebben zijn inzichten ook impact op projectplanning. Projectplanning is daarbij het meest te vergelijken met wat Mintzberg actieplanning noemt.

lees-verder

Disruptie en stabiliteit

maandag, december 18th, 2017

mgt-565-disruptie

We roepen altijd dat we in zo’n beweeglijke wereld leven. Dat er sprake is van een toenemende complexiteit. Dat klopt. Al kan je je afvragen of wij mensen niet altijd al met turbulentie te maken hadden, of het wel echt erger en erger wordt. Maar oké, met complexiteit hebben we zeker te maken. Er is constant veel in beweging.

lees-verder

Boekbespreking “Value-based Project Management”

maandag, april 3rd, 2017

mgt-499-2017-02-01-094744

Value-based Project Management” is de populaire versie van het proefschrift dat Nicoline Mulder over hetzelfde onderwerp schreef. In tegenstelling tot veel andere projectmanagementliteratuur is het boek dus wetenschappelijk gefundeerd. Goed om te weten.

lees-verder

Maakbaarheid en vakkennis

donderdag, maart 30th, 2017

mgt-431-knipsel2

In “Maakbaarheid in de infrastructuur” maakte ik verschil tussen complex en gecompliceerd om te verklaren waarom technische maakbaarheid veel groter is dan de maakbaarheid van bijvoorbeeld gewenst gedrag in een samenleving.

Er is nog een kenmerk van techniek waardoor de complexiteit minder groot is dan in andere vakgebieden. Het “grappige” is dat dit juist komt door het gecompliceerde karakter van techniek.

lees-verder

Maakbaarheid, experts en complexiteit

zaterdag, december 3rd, 2016

mgt-435-citaat-scharmer

Laatst heb ik een stukje gepubliceerd over de maakbaarheid van technische projecten (lees: “Maakbaarheid in de infrastructuur”). Het citaat van Scharmer sluit hier wonderwel op aan. Inderdaad, bij weinig sociale complexiteit, kan je de experts hun werk laten doen. Ingenieurs zijn ook experts; zij krijgen een technisch gecompliceerd werk heus wel van de grond.

Maar, heb je te maken met veel actoren met verschillende ideeën over en belangen in de projectomgeving, dan neemt de maakbaarheid af. Dan is interactie nodig om iets van de grond te krijgen.

Boekbespreking “Theory U

Drie soorten complexiteit

maandag, november 21st, 2016

mgt-439-3-soorten-complexiteit

In Theory U onderscheidt Otto Scharmer drie soorten complexiteit. Een nuttig onderscheid om wat meer grip op onze complexe werkelijkheid te krijgen. Daarom wat aandacht daarvoor.

De drie typen complexiteit die Scharmer onderscheidt zijn:

- Dynamische complexiteit;
- Emerging complexiteit (sorry, ik kan maar geen goed Nederlands equivalent voor dat woord vinden. “Emergente” zegt niemand iets, vrees ik);
- Sociale complexiteit.

lees-verder

Maakbaarheid in de infrastructuur

zaterdag, augustus 27th, 2016

paalkop_combiwand

Een tweegesprek kan snel allerlei onverwachte wendingen nemen, het verloop is onvoorspelbaar.

Een twistgesprek kan nog meer verwarring opleveren. De gesprekspartner blijkt er opeens ideeën op na te houden die jij onvoorstelbaar vindt. Hoe kan hij er zo over denken? Verbijstering is het resultaat.

lees-verder-met-kader1

Complexiteit en begrip

donderdag, december 31st, 2015

paard

Neem aan dat vergelijken de basis van het denken vormt. Daardoor vormt ons begrippenkader een steeds meer gedetailleerd beeld van die werkelijkheid. Van beest, naar paard, naar een Fries paard, naar de specifieke kwaliteiten van specifieke Friese paarden.
De intellectueel heeft een gedetailleerder begrippenkader dan anderen. Daardoor is zijn wereldbeeld complexer dan van niet-intellectuelen. Dat is soms een voordeel, soms een nadeel.
Oplossingen op basis van een te simpel beeld van de werkelijkheid zijn fout.

Complexiteit en vakmanschap

dinsdag, december 29th, 2015

vakmanschap-complexiteit

Het is geen nieuws meer, maar onze dagelijkse realiteit is complex. Er zijn managers die alles menen te kunnen vangen in procedures en regels. Alles wat zich voor kan doen wordt vastgelegd in beleid, procedures en functieomschrijvingen. Alles? Nee, natuurlijk niet! In een complexe wereld is per definitie niet alles voorspelbaar. Ontkennen van de complexiteit van de werkelijkheid leidt niet tot de meest optimale manier van omgaan met complexiteit.
Niet dat je complex moet gaan doen als antwoord op complexiteit, dat lijkt me niet altijd slim!
Wat wel handig is, dat is zorgen dat je hoogwaardige vakmensen in huis hebt die met al hun kennis en ervaring zo verstandig mogelijk om kunnen gaan met nieuwe werkelijkheden. Complexiteit kan je niet bestrijden, niet inkapselen, je kunt er wel mee omgaan. Omdat je van tevoren nooit weet wat anders gaat lopen dan voorspelt en omdat je dus ook niet vooraf kunt bedenken en vastleggen hoe met het onverwachte moet worden omgegaan, kan je er maar beter geen procedures voor opstellen. Vertrouwen op vakmanschap is echt effectiever!

Maakbaarheidsgeloof

woensdag, februari 26th, 2014

Maakbaarheidgeloof is naïef.
De toekomst voorzien is grotendeels onmogelijk.
Complexiteit is groot en neemt toe.
De gevolgen van besluiten en handelingen zijn beperkt te overzien.
Black Swans zijn niet te voorzien, zeker is dat ze wel altijd op de loer liggen.
Allerlei managementtheorieën en –methodieken, ontberen wetenschappelijk bewijs, of er is glashard bewijs dat ze niet werken.
Veel managementtheorie en -praktijk is pure bullshit.

Maar, als dat allemaal zo is, dan is maar de vraag wat je als manager dan nog kan of moet?
Leiden al de voorgaande inzichten niet tot inertie?

Wel, soms moet je als manager gewoon besluiten of ingrijpen. Niet besluiten of ingrijpen is in zo’n geval sowieso ongunstig.
Dus ook al kan je de gevolgen van je handelen niet volledig overzien, dan nog is ingrijpen soms noodzakelijk.

Daarnaast moet je flexibel inspelen op de werkelijkheid. Laten we er eens een matrixje tegenaan gooien. Ach, op die matrixjes kan je op zich ook kritiek hebben, maar het helpt ons wel om de werkelijkheid wat behapbaarder te maken, nietwaar?

Complexiteit en voorspelbaarheid

Complexiteit laag, voorspelbaarheid hoog
Niet te zwaar aan tillen, gewoon naar beste kunnen handelen en besluiten. Je zal er best eens naast zitten, maar dat is all-in-the-game.
Vergeet daarbij niet dat we de voorspelbaarheid altijd overschatten!

Complexiteit hoog, voorspelbaarheid hoog
Goed nadenken, maar wel ook naar beste kunnen handelen en besluiten. Je zal er vaker naast zitten dan wanneer de complexiteit lager is. Maar je moet toch wat. Gut feeling kan je hierin heel ver brengen.

Complexiteit laag, voorspelbaarheid laag
Hier wordt handelen en besluiten al risicovol. Niet besluiten en niet handelen kan weleens even slim zijn als wel handelen of besluiten. Erg goed over nadenken. Op basis van gut feeling kan je best eens een risico nemen, als het maar bewust gebeurt. Maar, wees je ervan bewust dat je pas weet of iets gunstig of ongunstig uitpakt, nadat je het risico hebt genomen. En meestal weet je het zelfs pas een poos nadien.

Complexiteit hoog, voorspelbaarheid laag
Dit is een absolute gevarenzone. Veel fusies en nieuwe strategieën mislukken omdat ze in dit segment zitten. Zelfs als je er erg goed over na hebt gedacht zal er veel anders lopen dan verwacht (of gehoopt). Bedrijven die radicaal het roer omgooien zonder dat daar een hele goede reden voor is, die gaan met een grote mate van waarschijnlijkheid de mist in. Verkoop die aandelen, of: koop putopties!
De enige goede reden om ingrijpende en onvoorspelbare maatregelen te nemen, is wanneer het bedrijf bij ongewijzigd handelen vrijwel zeker kapot gaat. Als dat het geval is dan zal er ook brede steun voor de gewijzigde inzet zijn. De kans dat het mislukt wordt daarmee kleiner dan wanneer er een echte noodzaak ontbreekt.

In de Angelsaksische wereld is het geloof in maakbaarheid en voorspelbaarheid groter dan in de Rijnlandse wereld. In de Angelsaksische wereld wordt druk gepland en geprognosticeerd. Hoe gaat en moet dit in de toekomst lopen? In het Rijnlandse denken wordt meer vanuit de werkelijkheid van het moment gehandeld. Er wordt niet naar een plan toegewerkt, maar er wordt gestart bij nu. Steeds weer. Dit is eigenlijk het pragmatisme zoals het ooit is bedacht door William James ten top. Je beoordeelt mogelijke handelingen of besluiten op het effect dat ze hebben. Degene met het gunstigste geprognosticeerde gevolg, die kies je. Dat je je daarbij verre houdt van besluiten die volstrekt ongewis zijn, behoeft geen betoog.