Posts Tagged ‘stabiliteit’

Disruptie en stabiliteit

maandag, december 18th, 2017

mgt-565-disruptie

We roepen altijd dat we in zo’n beweeglijke wereld leven. Dat er sprake is van een toenemende complexiteit. Dat klopt. Al kan je je afvragen of wij mensen niet altijd al met turbulentie te maken hadden, of het wel echt erger en erger wordt. Maar oké, met complexiteit hebben we zeker te maken. Er is constant veel in beweging.

lees-verder

Boekbespreking “Opkomst en ondergang van strategische planning”

maandag, december 11th, 2017

mintzberg-planning

Soms lees je een boek dat best zwaar is om door te komen, dat niet al te vlot is geschreven, waar wetenschappelijke solidititeit zich uit in een overdaad aan literatuurverwijzingen en bewijzen, wat dus eigenlijk niet zo lekker leest, maar dat je wel continue aan het denken zet. Het hier besproken boek is van die categorie. Het is bepaald niet van recente datum. De oorspronkelijke versie van het boek stamt uit 1994. Ja, ik las het veel te laat! Zeker. Maar, het is nog steeds relevant.
Het boek bevat een grote rijkdom aan kennis en ideeën. Deze bespreking zal daar geen recht aan doen helaas. Ik houd het beknopt. Hierna licht ik de belangrijkste bevindingen toe.

lees-verder

Stabiliteit verzwakt de weerbaarheid

zondag, augustus 7th, 2016

stabiliteit-verzwakt-de-weerbaarheidBerthold Gunster wijst er in “Huh?!: de techniek van het omdenken” op dat het streven naar het verwijderen van willekeur en onzekerheid en het pogen om voorspelbaarheid en stabiliteit te creëren meestal meer kwaad dan goed doet. Wat hieruit voorkomt is fragiliteit. Het systeem is zeer gevoelig voor verstoringen, kan deze verstoringen niet verwerken. Alles met als gevolg dat het systeem minder vitaal wordt of zelfs wegkwijnt.


lees-verder-met-kader1

Chaostheorie, wat kan je er nou eigenlijk mee?

vrijdag, januari 17th, 2014

chaos-doelen

He introduced nonlinearities, small effects that can lead to severe consequences, an idea that later became popular, perhaps a bit too popular, as chaos theory. What’s so poisonous about this popularity? Because Poincaré’s entire point is about the limits that nonlinearities put on forecasting; they are not an invitation to use mathematical techniques to make extended forecasts. (Bron: The Black Swan, Nassim Nicholas Taleb)

Taleb noemt in het voorgaande citaat, haast terloops, de chaostheorie “misschien iets te populair”. Hij heeft een punt. Toen ik eens ging googelen kwam ik teksten tegen die weliswaar gebaseerd waren op aspecten uit de chaostheorie, maar die er op zijn zachtst gezegd nogal vrij mee om gingen. Bijvoorbeeld teksten die domweg als uitgangspunt nemen dat chaos goed is, zonder enige valide onderbouwing waarom dat zo zou zijn.

Chaostheorie heeft op velen de aantrekkingskracht van het geheimzinnige. De theorie zweeft nog enigszins. Dat zwevend karakter trekt mensen kennelijk aan. Het lijkt erop dat mensen het door hen aanbeden concept van chaos, doordat het aanbeden is, onbewust en automatisch positieve eigenschappen toekennen. Ze benaderen het niet als iets feitelijks, als een kennisgebied, als een fenomeen, maar als een heilige graal. En die graal, die wil je hebben. Tja, “chaos is goed”, daar hebben we weinig aan. Het is ook gemakkelijk onderuit te halen (zie: stabiliseren en dynamiseren).

Enkele teksten die ik over chaostheorie heb gelezen zijn beschrijvend van aard. Het is boeiende materie, maar het geeft geen handvatten voor dagelijks gebruik. Chaostheorie is een verklaringskader waarmee je complexe fenomenen beter leert begrijpen. Dat is het nut van chaostheorie. Het biedt ons een basis voor het begrijpen van complexe fenomenen.

Lastig aan chaostheorie is dat juist de inzichten die vanuit chaostheorie zijn ontstaan veel bestaande inzichten en zekerheden op losse schroeven hebben gezet. Chaostheorie impliceert dat ons vermogen om zaken te voorspellen beperkt is. Kleine afwijkingen in een patroon kunnen tot totaal andere uitkomsten leiden. Er gebeuren altijd dingen die we niet hadden voorzien en die niet te voorzien waren waardoor het eigenlijk onmogelijk is om voorspellingen op lange termijn te doen, om de gevolgen van ons handelen te voorzien en dus om juist te handelen.
Dat is een waardevol inzicht, maar het helpt ons helaas nauwelijks in onze dagelijkse praktijk.

Kortom, wat heb je nou aan chaostheorie? Niet zoveel. Het geeft geen extra houvast aan je handelen. Handelen heeft altijd een doel, of jouw handelen bijdraagt aan dat doel is onzeker. Hoe complexer de omgeving van jouw handelen, hoe onzekerder het is. En dat ligt niet eens aan jou! Ach, al geeft het geen houvast, misschien geeft het dan op zijn minst enige troost?!

Boekbespreking van The Black Swan.

Vrijheid en stabiliteit

zondag, april 29th, 2012

borderwijk-blokken-knorrende-beesten-bint

In Blokken beschrijft Borderwijk op beklemmende wijze het bestaan van en in een totalitaire staat. Totalitarisme begint met idealisme. Er is immers iemand of een groep geweest die er alles aan deed om een ideale wereld te scheppen en die de macht kreeg om deze te verwezenlijken.
Totalitarisme streeft een ideaalbeeld na en onderdrukt alles wat daar tegenin gaat en wat het ideaal zou kunnen ondermijnen.
Totalitaire staten veranderen altijd in staten van repressie en angst. Initiatieven worden ontmoedigd want alles dat afwijkt van de norm kan gevaarlijk zijn. Wie nieuwe ideeën verkondigd, wordt snel als gevaarlijk of slecht gezien. Wie als gevaarlijk of slecht wordt gezien (ongeacht of hij/zij dat werkelijk is; veel ideeën zijn immers tandeloos en op zichzelf niet bedreigend) dreigt te worden opgesloten of erger.

Hoop versus roest
Borderwijk eindigt Blokken met een teken van hoop. De mensen geven zich over aan gedrag dat niet met de regels spoort. De mens in de mensen komt los, hun hunkering te kunnen doen wat ze willen in plaats van te doen wat ze mogen. Aan ieder totalitarisme komt een eind. Stabiliteit in een totalitaire toestand kan alleen worden gewaarborgd door alles vast te schroeven en afwijkingen te onderdrukken. Totalitaire staten roesten vast in een gestolde werkelijkheid die zij zelf hebben gecreëerd. Zij “liggen vast”. Inspelen op verandering is onmogelijk. Verandering van binnenuit wordt onderdrukt.

Vastgeroeste staten stagneren. Dit net zolang tot de toestand zo onhoudbaar is geworden, en de vrijheidsdrang van de mensen zo groot is, dat het volk het bewind omver werpt. De val van de muur, de fluwelen revolutie in Tsjechië, Tunesië, Libië, de huidige strijd in Syrië en in de toekomst de val van het bewind in Noord-Korea. Onontkoombaar.

Een totalitair bewind kan nooit langdurig stabiel blijven, het valt altijd. Borderwijk zag dit al in de jaren dertig van de vorige eeuw.

Vrijheid en stabiliteit
Uiteindelijk leidt vrijheid tot stabiliteit. Vrijheid leidt tot voortdurende vernieuwing, tot aanpassing aan nieuwe werkelijkheden, tot initiatieven. Vrijheid lijkt tot anarchie te kunnen leiden, tot desintegratie en tot verval. Het tegendeel blijkt het geval, vrijheid is een basis voor langdurige stabiliteit. Staten waar veel vrijheid is, laten sterk wisselende politieke kleuren in het machtscentrum zien, maar wat stabiel is, dat is hun basis. De basis van respect voor iedereen, ruimte voor iedereen, vrijheid voor iedereen.

Desintegratie wordt voorkomen door wetten die juist ruimte en vrijheid respecteren. Wetten die dit beschermen door tegelijkertijd beperkingen op te leggen aan die vrijheid. Zonder rechten is er geen vrijheid voor iedereen, zonder beperkingen evenmin. De vrijheid voor de één wordt beschermd door de vrijheid van anderen iets in te perken. De rechten van de één, leggen beperkingen op aan de vrijheden van de ander. Dat is gezond. Bescherming van rechten, geven van vrijheid. Samen de basis voor stabiliteit.

Moeten en mogen
Als we deze denkbeelden naar organisaties doortrekken, dan geeft het ook duidelijkheid. Leg veel vrijheid bij medewerkers, teveel sturing van bovenaf belemmert de vrijheid van medewerkers. Te weinig vrijheid ontneemt medewerkers de mogelijkheid om met nieuwe ideeën en initiatieven te komen, om in te spelen op nieuwe werkelijkheden. Vrijheid, levert organisaties de basis voor voortdurende vernieuwing, voor innovatie. Voor stabiliteit op de langere termijn.

Regels en afspraken zorgen binnen organisaties voor een basis waar iedereen zich aan moet houden. Ze zouden de rechten moeten beschermen, de individuele vrijheid van medewerkers. De praktijk is helaas doorgaans anders. De meeste regels en afspraken leggen “moeten” op en perken daarmee de vrijheid in. Waar veel “moeten” is, is weinig “mogen”. Waar weinig mag, daar ontbreekt aanpassingsvermogen aan nieuwe werkelijkheden.

Vastgeroeste raderen bewegen niet.

Blokken op Bol.com.