Posts Tagged ‘tolerantie’

Vertrouwen en (on)gelijkheid

donderdag, maart 16th, 2017

rondom-regels

Mensen hebben de neiging om anderen meer te vertrouwen naarmate die meer op hen lijken. Mensen die op je lijken meer vertrouwen is op zijn ergst een vooroordeel. En natuurlijk kan je bedrogen uitkomen. Ook wie op jou lijkt kan immers onbetrouwbaar zijn.

Duintjer spreekt in “Rondom Regels” over regelgeleide systemen. Een regelgeleid systeem bestaat uit een groep mensen die bepaalde impliciete regels delen. Op basis van de plek waar je geboren bent en de omgeving waarin je opgroeit maakt iedereen zichzelf allerlei denk- en gedragsregels eigen.

lees-verder

Onbegrepen creativiteit

zaterdag, februari 25th, 2017

div-141-vincent-van-gogh

In Rondom regels stelt Duintjer dat het gedrag van anderen, uit andere sociale gemeenschappen, culturen en subculturen vaak onbegrijpelijk is omdat we niet vertrouwd zijn met hun regels. Wij aanvaarden anderen meer naarmate we hen meer begrijpen.
Tolerantie betekent dan dat we anderen aanvaarden ondanks het feit dat we hen (nog) niet begrijpen. Alleen op basis van aanvaarding is het mogelijk om tot onderling begrip te komen.
lees-verder

Over fanatisme en regressie

zondag, maart 13th, 2016

wilber

Bij het voorgaande citaat moest ik denken aan extremisten. De fanaten van IS vinden wat fanatisme betreft hun gelijken in hun meest fanatieke tegenstanders, de anti-islamisten in Nederland bijvoorbeeld. Beide groepen kennen geen tolerantie tegenover andersdenkenden. Wie niet voor hen is, die is tegen hen. Ik zie het beiden niet als gezonde ontwikkelingen. Nee, in beide gevallen is sprake van gevaarlijke regressie naar primitivisme.

Manifest van de tolerantie

zondag, november 3rd, 2013

De tijd van de strijd om het voortbestaan ligt ver achter ons.
De strijd om macht, middelen en mogelijkheden is grotendeels gevoerd.
De grote thema’s van bewogenheid zijn voorbij.
Idealisme lijkt iedere bodem te missen.

Voor het grootste deel van de bevolking geldt dat we tevreden zijn, voorzien zijn van het nodige en overbodige, en prettig en comfortabel kunnen leven.

Tegelijk heerst er vrede.

Ons paradijs wordt bedreigd door gevoelens van angst en jaloezie.
Wat een ander heeft of kan lijkt beter dat wat wij zelf bezitten of kunnen en lijkt daarom zeer begerenswaardig. Het verlangen kent geen grens. Het onbereikbare wekt jaloezie.
Ons leven kent geen gemeenschappen meer. Alle contacten worden steeds maar losser. De stam, het dorp, de gemeenschap zijn niet meer. De hele wereld is ons speelveld en voor onze contacten zijn we niet afhankelijk van onze buren. We voelen ons niet langer verplicht tegenover die buren. Onze buren zijn veelal vreemden. In mindere of meerdere mate, dat wel, maar: vreemden.
De menselijke contacten zijn niet beperkt tot één groep, maar strekken zich uit over een veelheid aan netwerken waar we deel van uitmaken. De controle van de groep is niet meer. Onze ontwikkeling is er een van ontwikkeling van de tolerantie. Het gunnen van bestaansrecht aan elkaar, aan anderen, zelfs aan anderen met afwijkende ideeën. Zolang jou geen schade wordt toegebracht is er veel aanvaardbaar.

De wereld was ooit helder. In de stam was duidelijk wat goed was en wat niet. Het onbegrijpelijke werd aanvaardbaar gemaakt door het via religieuze verhalen te verklaren en langs rituele weg te bevestigen.
Wie van buiten de stam kwam was vijand, wie erbij hoorde was vriend.

Verbanden van stammen, dorpen en steden maakten “de vriend” groter. Ook minder vatbaar. “De vijand” ook. In een verbond kan een schijnbare vriend plots een vijand blijken te zijn. En andersom. Een wereld van macht, een strijd om middelen en mogelijkheden, een wereld van veroveringen werd realiteit.
Omdat allen vochten voor macht, middelen of mogelijkheden moest iedereen daar voor vechten. Wie niet mee vocht had bij voorbaat verloren.

Tot slot ontstond een wereldomspannende verbondenheid, Waar wij allen deel van uitmaken. De tijd van de strijd om macht, middelen en mogelijkheden verdween. De tijd van veroveringen is voorbij. Een tijd van vreedzame co-existentie brak aan. Er zijn regelmatig uitbarstingen van strijd tussen landen of bevolkingsgrepen. Tekenen dat de wereldomspannende ontwikkeling niet automatisch bij alle deelnemers even ver is. Toch tolereert de wereld het niet altijd meer als groepen elkaar te lijf gaan om macht, middelen en mogelijkheden te verwerven ten kosten van een ander. De autonomie, zelfbeschikking en integriteit van landen staan hoog in het vaandel van de wereldgemeenschap.
De tolerantie tussen landen is noodgedwongen hoog.

Landen en mensen staan tot elkaar in een verhouding van tolerantie (ook al valt dat in de realiteit vaak genoeg tegen). Niet het directe eigenbelang in termen van macht, middelen en mogelijkheden ten koste van de ander staat voorop, maar de autonomie van een ieder.

De algemene conditie is die van de tolerantie. Andere mogelijkheden zijn er niet. Samenleven in de 21e eeuw kan alleen op basis van het adagium van tolerantie. Zonder tolerantie geen samenleven, geen vreedzame co-existentie, geen vrede, geen voorspoed. Waar de tolerantie vaarwel wordt gezegd overheerst eigenbelang, eigenrichting, ellende, oorlog, armoede en honger. Een destructieve ontwikkelingsrichting. Er is geen alternatief voor tolerantie!

Het grijpen naar normen en waarden als redmiddel is tot mislukken gedoemd. Normen en waarden worden niet gedeeld en het is een illusie dat normen en waarden weer breed gedeeld zullen worden. Tussen (sub)culturen bestaan enorme verschillen in normen en warden. Het kiezen voor het bewaren en bewaken van bepaalde normen en waarden betekent het opleggen van die normen en waarden aan anderen. Het is een destructieve ontwikkelingsrichting.

De enige waarde die overblijft, willen we niet richting het ravijn draven, is die van tolerantie. Een paradoxale waarde. Een diepe, bijna transcendente waarde. Een waarde die veel veelzijdige normen en waarden accepteert.

Tolerantie betekent niet dat alles kan of moet worden aanvaard. Integendeel. Tolerantie betekent dat veel individuele rechten beschermd dienen te worden, maar ook dat intolerante krachten en activiteiten moeten worden bestreden. Veel mag, maar niet ten koste van anderen.

Maatschappelijk zitten we in de breedte op een hellend vlak. De keuze voor normen en waarden is een keuze voor eigen normen en waarden en daarmee voor intolerantie versus andere (afwijkende) normen en waarden. Als we op die weg verder gaan, dan kan alles misgaan. Beschavingen kennen geen oneindig bestaan. Beschavingen zijn in de gehele geschiedenis ten onder gegaan. Dat kan ook met de onze gebeuren.

Een keuze voor tolerantie is een keuze voor:
• Autonomie en zelfbeschikking voor landen, groepen en individuen.
• Veelheid en verscheidenheid;
• Elkaar, de ander;
• Acceptatie dat een ander anders kan en mag denken.

Maar het is ook een keuze tegen:
• Elke vorm van terreur;
• Elke vorm van streven naar macht, middelen en mogelijkheden ten koste van anderen;
• Misdaad en geweld;
• Eigenrichting;
• Religieus en politiek fanatisme dat aanzet tot intolerantie of haat;
• (Zogenaamde) religieuzen die intolerantie jegens on- of anders- gelovigen prediken.

Lees ook: Na-praten

Na-praten

donderdag, juni 13th, 2013

Heersende meningen kunnen vrij plotsklaps wijzigen, lijkt het. Een aantal mensen vormt zich een mening en brengt deze naar buiten. Anderen nemen die mening over, ze praten na. Als er genoeg mensen zijn aangesloten op zo’n mening wordt het een algemene opinie. Vanaf dat moment is een oude opinie voor een nieuwe ingeruild.

Heel lang was “tolerantie” in Nederland een toverwoord. Het “moet kunnen” heerste. Enkele jaren terug verstomden die geluiden. Maar, in plaats van nuancering kwam er een nieuwe nogal rauwe opinie voor in de plaats. Tolerantie heette vanaf dat moment opeens voor gemakzucht te staan.

Je hoeft er niet lang over na te denken dat ook dit onzin is. Geef maar eens een steekhoudende onderbouwing. Als mensen samenleven moeten ze altijd enige mate van tolerantie naar elkaar betrachten. Je kunt niet samenleven als je elk meningsverschilletje wilt uitvechten. Met zijn allen leven we “prettig” samen, omdat we veel van elkaar kunnen hebben.

Ik ben niet religieus, moet ik dan continue de strijd aan met iedereen die wel in een of meer goden gelooft? Alstublieft niet, zeg. Is het gemakzucht als ik niet kies voor discussie, confrontatie of strijd? Nee toch?

Oké, het is dus onzin, maar iedereen nam het wel klakkeloos over.

Dat vind ik dan weer gemakzuchtig!

Taalpolitiek

zaterdag, februari 26th, 2011

Ooit werd de titel “onderwijzer” door een van onze regeringen veranderd in “leraar”. Voor die tijd wist iedereen dat een “onderwijzer” les gaf op een basisschool en dat een “leraar” les gaf op een middelbare school. Dat onderscheidend vermogen werd teniet gedaan. Het doel was een verhoging van de status van basisschoolleraren, meen ik.
Er veranderde natuurlijk helemaal niets door. Er werd alleen een spel met de taal gespeeld.

Fleur Agema vindt tolerantie een hol begrip. Haar PVV stelt zich altijd pal achter de vrijheid van meningsuiting en voor vrijheid in het algemeen. Hoe het te rijmen is dat je wel voor de vrijheid staat, maar het begrip tolerantie niets vindt, snap ik niet.

Wellicht speelt een rol dat in het PVV-denken het woord tolerantie als eigendom van de zogenaamde “linkse kerk” wordt gezien. De bijbetekenis is daarmee voor de gemiddelde PVV’er helemaal fout. Zonder nadenken wordt het begrip daarom weggeparkeerd.
Waar polarisatie al niet toe kan leiden…
Maar ach, ook hier geldt: er verandert helemaal niets door. Er wordt alleen een spel met de taal gespeeld.

Ik vind de vrijheid van meningsuiting (maar dan graag met wederzijds respect!) een heel groot goed. En, ik vind tolerantie ook een heel groot goed. Zonder tolerantie is samenleven van andersdenkenden, met anderen, met andere geloven, met mensen met een ander levenspatroon, andere hobby’’s, andere politieke voorkeuren, met andere achtergronden, enzovoorts, nauwelijks mogelijk.

Oh ja, Agema stelt dat tolerantie ophoudt als een ander over de schreef gaat. Tja, zonder een aantal basisafspraken is samenleven niet mogelijk. Regels die anderen onnodig beperken zijn niet tolerant. Tolerantie heeft niet direct iets te maken met het al dan niet over de schreef gaan. Daarmee houdt tolerantie niet op. Tolerantie houdt pas echt op als deze niet wederzijds is. Wat wij bieden, mogen we ook van een ander verwachten. Maar, hoe kunnen wij iets van anderen verwachten, als wij het zelf niet bieden?