Holacracy en vorm

wouter-hart

Wouter Hart wijst in een artikel op internet op het gebruik van taal. Omdat mensen heel veel aandacht geven aan vorm kunnen ze de inhoud wel eens missen. Hart beschrijft wat er gebeurt als er teveel aandacht wordt gegeven aan de naam van wat in organisaties ingevoerd wordt in plaats van aan de bedoeling er achter. Het artikel is geschreven rond het onderwerp zelforganisatie. Holacratie is een vorm van zelfsturing. Wat bij Hart over zelfsturing wordt geschreven kan vrijwel geheel worden gelezen voor holacracie.

Zelforganisatie is een organiseervorm en daarmee per definitie een middel en niet datgene waar het uiteindelijk om gaat. Dus wanneer je een organisatieverandering plaatst onder de titel zelforganisatie, zet je iedere keer dat het woord langskomt, de vorm in het licht en niet de bedoeling en de visie en de beweging daarnaartoe. Je bekrachtigt zo de neiging die mensen toch al hebben om van het middel een doel op zich te maken en je bevordert de valkuil die organisatieverandering toch al heeft, dat er een interne focus ontstaat die losraakt van het denken vanuit de klant.

De meeste mensen die al wat langer werken zijn opgegroeid in klassieke organisaties. Organisaties met een hiërarchische hark als organogram. Zogenaamde command & control-organisaties. Omdat we hierin zijn opgegroeid ervaren we dit als gewoon, als normaal. Zo gewoon zelfs, dat we het eigenlijk niet eens meer bewust ervaren. Niemand is met het besturingssysteem bezig. Het is er, maar, omdat we het niet als iets bijzonders ervaren speelt het geen rol. We handelen binnen de regels van het bijbehorende spel. Dat wel.

Wat je hebt geïnternaliseerd, maakt je onbewust bekwaam. Daardoor neem je de vele (al dan niet geschreven) regels van command & control niet meer waar.

Holacratie is ?anders?. Daardoor trekt de vorm veel aandacht naar zich toe. Het is zichtbaar omdat het ?anders? is. Een gevaar is dan dat er veel aandacht wordt gevestigd op het besturingssysteem op zichzelf en weinig op de bedoelingen er achter. Omdat een aantal regels binnen holacratie op het eerste gezicht nogal overdreven en rigide over kan komen, kan dit ook aversie opwekken.

Ik moet toegeven dat ik hier toen we bij PRO6 managers holacratie introduceerden zelf ook sceptisch tegenover stond. Als je ermee werkt blijken die regels echter vanzelf in te slijten. Zo blijft de beoogde werking van die regels over. Een werking waarmee de beoogde bedoelingen worden gerealiseerd. Flexibiliteit en toch structuur, ruimte voor vakmanschap, enzo. Het levert veel op (lees: ?Holacratie en ik?).

Hart hamert op het belang van het voor het voetlicht brengen van de achterliggende visie en de bedoelingen.

Het is de kunst om het verhalenweefsel vanuit de visie te laten ontstaan en juist niet te veel vanuit de vormen ? hoe aantrekkelijk die ook kunnen zijn. Ik zeg wel eens dat mensen zo gevoelig zijn voor de vorm dat je bij wijze van spreken tien keer de bedoeling van iets moet vertellen om je één keer de vorm te kunnen permitteren ? als je wil voorkomen dat de vorm centraal komt te staan.

Een duidelijke boodschap voor iedereen die te maken heeft met holacratie of die er iets mee wil: besteedt aandacht aan de visie, de bedoelingen. Heel veel, heel vaak. Minder dan aan het systeem.

Misschien kan je dus ook beter niet spreken over de implementatie van holacratie, maar over datgene wat je ermee wilt bereiken. Daarbij spelen de volgende drie zaken een hoofdrol.
1. Aansluiten bij wat de klant nodig heeft (niet wat de klant vraagt), en daarom;
2. de professionals in hun kracht, en dus;
3. de rest is ondersteunend.

De titel voor de organisatieverandering vormt een belangrijk verhaal. Dus je kunt beter iets kiezen dat je écht in het licht wil zetten. ?De bedoeling? of ?De leerling centraal? of ?anders denken, anders doen? et cetera.

Citaat uit: Wouter Hart, Verdraaide Zelforganisaties.’Longread’ over zelforganiserende teams. Op zoek naar het echte verhaal!, https://www.managementsite.nl/zelforganiserende-teams-verdraaide-zelforganisaties?loggedin=true, februari 2016

Kommentieren ist momentan nicht möglich.