Share             

 

 

Leiderschap
Management
Projectmanagement
Test
Actueel
Terzijde
Overzicht artikelen
Boekbesprekingen
Deze website
Wie ben ik?

Links

Home
Contact
Sitemap
Logboek

Zoeken

Aanbevolen:

Boekbespreking

 

     

bol.com Partner

 


English pages

Management

Lerende organisaties

'... mensen leren wat ze moeten leren, niet wat iemand anders denkt dat ze moeten leren.'

Peter Senge[i]

Swieringa en Wierdsma[ii] onderscheiden drie fundamentele ontwikkelingen die nopen tot blijvend leren:

Invloed van de markt

Individualisering

Toenemend tempo

Volgens De Geus[iii] zal snelheid van leren steeds meer het 'ultimate competitive weapon' in de slag om de markt vormen. Naast de redenen die Pettigrew & Whipp (zie tekst over Verandering) aanvoeren genoeg motivatie om het bereiken van een 'lerende organisatie' na te streven.

 Swieringa en Wierdsma onderscheiden drie vormen van leren. Elke leerslag vindt plaats in een bepaald domein en verschilt van aard. Dit is de navolgende figuur vastgelegd.

 

Leerslag

Domein van leren

Categorie van leren

Resultaat van leren

Enkelslag

Regels

Moeten/mogen

Verbetering

Dubbelslag

Inzichten

Weten/begrijpen

Vernieuwing

Drieslag

Principes

Durven/willen & zijn

Ontwikkeling

Figuur: collectief leren volgens Swieringa en Wierdsma

Lerende organisaties onderscheiden zich volgens de auteurs van andere organisaties: 'Het betreft daarbij vrijwel steeds bedrijven met complexe en steeds veranderende werkprocessen die een hoge mate van scholing en professionaliteit eisen.' Als kenmerken van de lerende organisaties geven zij het volgende overzicht.

Strategie: continue ontwikkeling

Missie als richtinggevend

Kort en middellang

Rationeel en intuÔtief

Actief en proactief

Diverse focussen

Structuur: organische netwerken

Losjes, gekoppelde eenheden en teams, rond produkt-marktcombinaties

Decentralisatie

Vermenging van denkers (staf) en doeners (lijn)

CoŲrdinatie door overleg

Cultuur: taak-cultuur

Flexibel

Probleemgericht

Creatief

Systemen: ondersteunend

Informatie voor reflectie 'on the system'

Informatie voor handelen 'in the system'

Complexiteit hanterend

Leren vindt plaats wanneer de huidige situatie niet meer overeenkomt met de gewenste. 

'In een lerende organisatie vindt verandering plaats via het trekkersmodel: hoewel we nog niet precies weten waar we naar toe gaan, en al helemaal niet waar we uit zullen komen, kiezen we een richting en gaan alvast op stap.' (Swieringa & Wierdsma) Voor het volgen van het trekkersmodel geven de auteurs drie argumenten:

De veranderingen gaan steeds sneller, er is geen tijd voor het precies bepalen van weg en doel.

Het reizigersmodel is model van de belerende organisatie, is er sprake van een fundamentele verandering, dan ook andere middelen.

StrategieŽn, structuren, culturen en systemen zijn instrumenten voor handhaving van de continuÔteit.

De Leeuw[iv] ondersteunt het voorgaande met de volgende uitspraak: 'Het is duidelijk dat leren als bijzondere vorm van metabesturing veel voordelen heeft bij principiŽle onzekerheden omdat de inzichten zich kunnen aanpassen.'

Hamel & Prahalad[v] schrijven dat het creŽren van een lerende organisatie niet voldoende is Even belangrijk is het creŽren van een verlerende organisatie. 'De leercurve kennen we allemaal, maar hoe zit het met de 'verleercurve' - het tempo waarin een bedrijf die gewoontes kan afleren die een toekomstig succes in de weg staan?

Hoe succesvoller een bedrijf in het verleden geweest is, des te vlakker zijn vergeetcurve.'

[i] Senge, P.M., De vijfde discipline. De kunst en praktijk van de lerende organisatie, Scriptum Management, 1992
[ii]
Swieringa, J. & A.F.M. Wierdsma, Op weg naar een lerende organisatie, Wolters Noordhoff Management, 1990
[iii]
Heijden, K. van der, Scenario's. The Art of Strategic Conversation, Wiley, 1996
[iv]
Leeuw, A.C.J. de, Besturen van veranderingsprocessen, Van Gorcum, 1994
[v]
Hamel, G. & C.K. Prahalad, De strijd om de toekomst, Scriptum Management, 1994 (herdruk: 1995)

 

Senge, P.M., De vijfde discipline

Dit boek op Managementboek.nl en op bol.com

 

Swieringa, J. & A.F.M. Wierdsma, Lerend organiseren

Dit boek op Managementboek.nl en op bol.com

 

Hamel, G. & C.K. Prahalad, De strijd om de toekomst

Dit boek op Managementboek.nl en op bol.com

 

Op de hoogte
blijven?

dat kan via:

Peter blogt ook
Reflecties op de actualiteit. Aankondigingen van nieuwe artikelen en ander opmerkelijks.

of via:

RSS-feed voor het weblog:

of:

Follow markensteijn on Twitter

 

Leiderschap
artikelen over dit onderwerp
Test
test de leiderschapskwaliteiten van u of uw baas
Actueel
aandacht voor actuele onderwerpen
Terzijde
losse ideeŽn, overwegingen en beschouwingen
Management
artikelen over management
Projectmanagement

artikelen over projectmanagement
Overzicht
Een overzicht van alle artikelen op deze site
Wie ben ik?
mijn motivatie, mijn credo en andere feiten
Nieuwsbrieven
alle recente nieuwsbrieven
Wisseltjes
anekdotes over mijn kinderen en andere onderwerpen

Projectmanagementsite
website met allerlei informatie over projectmatig werken

Index Bouwen
Artikelen gerelateerd aan mijn werkzaamheden binnen de bouwsector.

 

View Peter Markensteijn's profile on LinkedIn

 

Copyright © 2001- 2015 Peter Markensteijn. Alle rechten voorbehouden/All rights reserved.
Herzien/Revised: 18 mei 2015